Ar draws Cymru, mae ein Parciau Cenedlaethol a’n Tirweddau Cenedlaethol yn arwain prosiectau sy’n ymateb yn uniongyrchol i’r argyfyngau deuol o newid hinsawdd a cholli bioamrywiaeth. Mae cyfres newydd o ffilmiau byrion yn helpu i ddod â’r gwaith hwn yn fyw.
Mae’r fideos yn tynnu sylw at esiampl o’r gwaith arloesol sy’n digwydd ledled Cymru drwy’r gronfa Tirweddau Cynaliadwy, Lleoedd Cynaliadwy (TCLC), gan gynnwys adfer corsydd, ffermio sy’n gyfeillgar i natur, adfywio coetiroedd a mwy.
Gallwch weld cymunedau lleol yn dod at ei gilydd i rannu syniadau newydd sy’n seiliedig ar wybodaeth draddodiadol, ac yn amlygu’r buddsoddiad hirdymor sy’n cael ei wneud i gryfhau cydnerthedd y tir. Mae’r gyfres lawn ar gael i’w wylio ar sianel YouTube Tirweddau Cymru.
Beth mae’r Fideos yn Dangos
Mae’r fideos yn adlewyrchu amrywiaeth y gwaith sy’n digwydd ar draws yr wyth Parc Cenedlaethol a Thirwedd Genedlaethol yng Nghymru. Maent yn cynnwys:
- Adfer cynefinoedd ar dir uchel, corsydd, a glaswelltir arfordirol
- Prosiectau datgarboneiddio, gan gynnwys ynni adnewyddadwy ac uwchraddio adeiladau
- Plannu coed ac arolygon coetiroedd, gan gynnwys gwaith gyda rhywogaethau brodorol
- Rheoli tir cydweithredol, gan gynnwys ffermwyr, awdurdodau lleol a gwirfoddolwyr
- Ymgysylltu cymunedol, addysg a mynediad i’r cyhoedd
Mae pob ffilm yn rhoi cipolwg ar y bobl y tu ôl i’r gwaith, o geidwaid a chynghorwyr i ffermwyr, tirfeddianwyr a gwirfoddolwyr cymunedol, gan ddangos beth sy’n bosibl pan gaiff camau lleol eu cefnogi drwy gyllid strategol, hirdymor.
Mae adfer natur a mynd i’r afael â newid hinsawdd yn dechrau gyda chamau bach tuag at y nod mawr. Mae’r prosiectau sy’n cael eu hariannu gan TCLC yn helpu i raddfa’r camau hyn ar draws rhai o dirweddau mwyaf gwerthfawr Cymru – gan gadw gwybodaeth leol a chysylltiad cymunedol wrth wraidd y gwaith. Rydym yn falch o allu rhannu’r straeon hyn ac yn gobeithio ysbrydoli mwy o bobl i gymryd rhan.
Ynghylch Cronfa TCLC
Ers ei lansio yn 2020, mae’r rhaglen Tirweddau Cynaliadwy, Lleoedd Cynaliadwy wedi cefnogi prosiectau ymarferol sy’n gweithio i adfer natur, hinsawdd, cymunedau a diwylliant o fewn Tirweddau Dynodedig Cymru. Rhwng 2022 a 2025, buddsoddodd Llywodraeth Cymru dros £11 miliwn yn y rhaglen. Yn 2024, yn dilyn adolygiad, cafodd y gronfa ei hailstrwythuro er mwyn sicrhau ei fod hyd yn oed mwy llwyddiannus.
O 2025 ymlaen:
- Bydd 60% o gyllid cyfalaf TCLC yn cael ei ddyrannu drwy’r Gronfa Natur a Charbon Tirweddau – gyda ffocws pendant ar fynd i’r afael â newid hinsawdd ac adfer bioamrywiaeth.
- Bydd y 40% sy’n weddill yn aros yn hyblyg, gan alluogi Parciau Cenedlaethol a Thirweddau Cenedlaethol i ymateb i flaenoriaethau lleol ac anghenion sy’n dod i’r amlwg.